خودشناسی-6

گاردنر مورفي (Gardner Morphy) در تعريف مفهوم خود از احساسات و ادراكاتي كه هر كس از كل وجود خويشتن دارد سخن مي گويد و آدمي با وجود تغييرات و تحولاتي كه در طول زمان روي ميدهد پيوسته احساس دوام و استمرار مي نمايد و علم به وجود خويشتن از زماني كه كودك متوجه بدن خود مي شود آغاز مي شود.

از اين رو خود براي هر كس با ارزش ترين چيزها ميگردد و به تدريج از جنبه مادي بدني آن كاهش مي يابد و بر جنبه معنوي آن افزوده مي شود و خود مفهومي انتزاعي پيدا ميكند و اين سؤال مطرح مي شود كه چيست و چه ارزشي دارد؟ مورفي از من ياد ميكند و در تعريف آن ميگويد : دستگاهي است كه در پيرامون “خود“ به فعاليت هاي عادي ناشي از پاسخهاي انتخابي و پاسخهاي شرطي مي پردازد و هدفش دفاع و حفاظت از خود است كه آن را شكوفا سازد. بنابراين از ديدگاه مورفي همه چيز بر ميگردد به خود و همه چيز براي خود است و تمام احساسات و افعال آدمي تا آن جا كه شرايط و احوال و مقتضيات اجتماعي كه شخص در آن زندگي ميكند اجازه دهد پيرامون مصالح و منافع شخص خود دور مي زند.
از اين رو “ خودمداري “ و “ اجتماع مداري “ به موازات يكديگر گسترش مي يابند و تعيين مرز خود و غير خود بسيار دشوار ميگيرد كه اين دشواري احيانا موجب پاره اي حالات روان نژندي و روان پريشي ميگردد (سياسي، ۱۳۷۱ص).

روانشناس خوب هري استك سالي ون (Harry Stack Sullivan) از “ دستگاه خود “ نام ميبرد و آن را يكي از مهمترين و پيچيده ترين عوامل انگيزشي ميداند. دلواپسي مادر درباره تغذيه كودك و بهداشت او به كودك نيز منتقل مي گردد و كودك هم بتدريج كه رشد ميكند احساس نا ايمني ميكند. به همين دليل در شخصيت آدمي براي حفظ و حمايت از او دستگاهي به وجود مي آيد كه سالي ون آن را“ دستگاه خود“ مي نامد.

مفهوم “ خويشتن “ از احساساتي ناشي ميشود كه از تماس با ديگران و ارزيا بيهاي انعكاس يافته يا ادراك شده به وسيله كودك به دست آمده است. مثل اينكه چگونه ديگران وي را ارزش گذاري و ارزيابي مي كنند. بخشهاي عمده “ خويشتن “ مخصوصا آنچه كه به تجربه اضطراب در مقابل امنيت مربوط است شامل تصاوير ذهني “ من خوب “ كه با تجربيات خوشايند تداعي شده است، تصاوير ذهني “‌ من بد “ كه با درد و به خطر افتادن امنيت تداعي شده است و “‌ نفي من “ است كه به دليل اضطراب غير قابل تحمل انكار مي شود (پروين ، ترجمه جوادي وكديور ، ۱۳۷۴).

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *